Ryszard:

W ubiegłym roku, w wieku 60 lat przeszedłem na wcześniejszą emeryturę. Podstawę wyliczono mi bez pieniędzy z II filaru. Kilka dni temu dostałem potwierdzenie o wpłacie transferowej do ZUS z II filaru. Czy teraz mogę wystąpić o przeliczenie świadczenia? Co z tymi pieniędzmi przekazanymi do ZUS będzie się teraz działo?

Z opisanej sytuacji wynika, że nabył Pan prawo do emerytury, która przysługuje pod warunkiem złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Realizując Pana wniosek ZUS wszczął procedurę wykreślenia z Centralnego Rejestru Członków OFE. Równocześnie ustalając podstawę obliczenia Pana emerytury organ rentowy zwiększył Pana składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na koncie ZUS przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym, odtwarzając w ten sposób ich pełną wysokość. Wobec powyższego, od momentu przekazania wypłacana jest emerytura pełnej wysokości. Środki zgromadzone na rachunku OFE są przekazywane na dochody budżetu państwa.

Jerzy:

Jestem rencistą z II grupą. Skończyłem 60 lat, pracowałem 30 lat. Czy mając II grupę inwalidzką, mogę przejść na emeryturę w wieku 60 lat? Czy przechodząc na świadczenie w wieku 65 lat zyskałbym cos więcej niż obecnie naliczone 1300 zł?

Istotny jest rok urodzenia wnioskodawcy. Mężczyzna urodzony przed 1 stycznia 1949r. nabywa prawo do emerytury w wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35 letni okres składkowy i nieskładkowy, albo ma co najmniej 25 letni okres składkowy i nieskładkowy, oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Mężczyzna urodzony po 31 grudnia 1948r. nabywa prawo do emerytury w wieku 60 lat, jeżeli na dzień 1 stycznia 1999r. udowodni 25 letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złoży wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa, oraz rozwiąże stosunek pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Osobom uprawnionym do renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznaje się z urzędu emeryturę w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego pod warunkiem podlegania ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom  emerytalnemu i rentowemu. Emerytura ta nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty. W oparciu o dane zawarte w pytani unie można określić, czy przyszła emerytura będzie w wyższej wysokości aniżeli aktualnie wypłacana renta.

Jan:

Mam 54 lata, od 6 lat jestem na rencie chorobowej (najniższa krajowa). Przepracowałem 17 lat z czego 15 lat w warunkach szkodliwych. Według mojej wiedzy, do kwoty bazowej nie wliczono mi czasu pracy w zakładzie podczas odbywania kary. Jakie dokumenty powinienem ewentualnie donieść do ZUS, żeby to zrobiono?

W celu udowodnienia pracy w zakładzie karnym, należy przedłożyć w organie rentowym zaświadczenie wystawione przez zakład karny, potwierdzające fakt takiego zatrudnienia, a w przypadku pracy wykonywanej przed 15 listopada 1991 r. – również określającego wymiar czasu pracy.

Tadeusz:

W latach 1970-72 pracowałem w Tarnobrzeskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego  w eksporcie w Czechosłowacji. Firma już nie istnieje. Kiedy zwróciłem się do firmy Powiernik w Stalowej Woli o zaświadczenie o zarobkach, dostałem tylko wysokość tzw. rozłąkowego i godzin nadliczbowych bez pensji zasadniczej. Co mam teraz zrobić, żeby uzyskać te zarobki? W sumie pracowałem 21,5 roku i 14 lat płaciłem KRUS.

W celu przeliczenia podstawy wymiaru z uwzględnieniem wynagrodzenia za okresy pracy na  eksporcie należy przedłożyć w organie rentowym zaświadczenie o wynagrodzeniu pracownika zatrudnionego w Pana macierzystym zakładzie pracy na takim samym stanowisku, jakie Pan zajmował przed podjęciem pracy na eksporcie. Jeżeli nie ma możliwości uzyskania takiego zaświadczenia, może Pan przedłożyć potwierdzone za zgodność przez archiwum kserokopie dokumentacji płacowej pracownika zatrudnionego na tym samym stanowisku. W sytuacji gdy nie uda się Panu uzyskać wyżej wymienionych dowodów może Pan złożyć wniosek o uwzględnienie w podstawie wymiaru za okres pracy wykonywanej na eksporcie wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w tym okresie.

Marzena:

Mąż, rok urodzenia 1950, przebywa na emeryturze z tytułu pracy w warunkach szczególnych od 2010 roku. Świadczenie w wysokości 70 proc. Ma wyliczone z całego okresu zatrudnienia, od roku 1973 do 1999 i ujęte do kapitału wskaźnikiem 106,61. Czy mógłby wystąpić o przeliczenie z 10 lat np. 1973-82 wtedy gdy miał najwyższe zarobki i wskaźnik byłby korzystniejszy w granicach 108.

W opisanym przypadku można przeliczy tylko podstawę wymiaru kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia z kolejnych 10 lat przypadających przed 1 stycznia 1999r. Zwaloryzowany kapitał początkowy i zwaloryzowane składki zewidencjonowane na koncie ubezpieczonego stanowią podstawę obliczania emerytury, której udział w wypacanym Pani mężowi świadczeniu wynosi 30 proc.

Jan:

W 2009 roku przeszedłem na wcześniejszą emeryturę po 49 latach pracy. W tym roku skończę 65 lat. Czy mogę wystąpić o ponowne przeliczenie emerytury?

Jest Pan osobą urodzoną przed 1 stycznia 1949r. więc wysokość Pana emerytury jest ustalana według starych zasad. Z chwila ukończenia 65 lat może Pan wystąpić z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Jeżeli po przyznaniu wcześniejszej emerytury posiada Pan okres ubezpieczania wynoszący 30 miesięcy, to część socjalna nowej emerytury zostanie obliczona od kwoty bazowej obowiązującej w dniu przyznania prawa do tej emerytury, natomiast część uzależniona od stażu pracy obliczana będzie od dotychczasowej podstawy wymiaru.

Maria:

W wieku 55 lat przeszłam na wcześniejszą emeryturę. W marcu 2011 skończyłam 60 lat. Czy mogę wystąpić z wnioskiem o emeryturę?

Może Pani złożyć wniosek o ustalenie prawa do emerytury w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Jest Pani osoba urodzoną po dniu 1 stycznia 1949r. a więc wysokość emerytury ustalana jest na zasadach zreformowanych tzn. z uwzględnieniem wartości zwaloryzowanego kapitału początkowego , wysokość zgromadzonych na indywidualnym koncie składek na ubezpieczenie emerytalno- rentowe oraz wieku wyliczonego na dzień zgłoszenia wniosku lub ustalenia uprawnień do emerytury.

Lucyna:

Od 10 lat jestem na wcześniejszej emeryturze, ale cały czas pracuję. Czy prawdą jest, że co trzy miesiące powinnam składać wniosek o przeliczenie świadczenia?

Wniosek o doliczenie dodatkowego stażu pracy może być złożony nie częściej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego. Wyjątek stanowi ustanie tytułu ubezpieczenia – wtedy wniosek o doliczenie nieuwzględnionego dotychczas stażu pracy może być złożony w każdej chwili.

Stefan:

Nie zaliczono mi dwóch lat pracy. Czy mogę wystąpić o przeliczenie świadczenia?

O przeliczenie świadczenia może Pan wystąpić w każdej chwili, przedkładając stosowne dokumenty. Jeżeli odmowa zliczenia stażu pracy spowodowana była brakiem dokumentów, a obecnie uzyskał Pan te dokumenty, to oczywiście należy je złożyć jak najszybciej. Przeliczenie świadczenia będzie dokonane od miesiąca złożenia wniosku wraz z dokumentami.

Tadeusz:

Jestem na rencie, w tym roku kończę 60 lat. 18 lat pracowałem w warunkach szkodliwych (32 lata pracy w ogóle) Czy należy mi się wcześniejsza emerytura?

Prawo do wcześniejszej emerytury  może być ustalone po złożeniu przez Pana wniosku wraz wymaganym dokumentami. Dokumenty złożone do renty zostaną uwzględnione i nie ma potrzeby ponownego ich dołączania. Warunkiem uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury jest posiadanie  na dzień 31 grudnia 1998r. wymaganego stażu pracy – 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych ogółem, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Bez dokumentów nie można stwierdzić czy będzie miała pan prawo do emerytury.

Anna:

Jestem na emeryturze od 1 stycznia 2010 roku. Od lutego do grudnia 2011 pracowałam na umowę zlecenie, z czego opłacałam składki (oprócz chorobowego). Czy mogę wystąpić o przeliczenie emerytury?

Jeżeli pobiera Pani emeryturę ustalona według nowych zasad, to ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalno- rentowych. Natomiast jeżeli pobiera Pani emeryturę ustaloną według starych zasad, to może Pani wystąpić o przeliczenie świadczenia po przepracowaniu kwartału.

Zbigniew:

W styczniu skończyłem 65 lat. Mam orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. W wieku 60 lat przeszedłem na wcześniejszą emeryturę. Czy teraz mogę złożyć wniosek o ponowne przeliczenie świadczenia?

Z chwilą ukończenia 65 lat może Pan wystąpić do ZUS z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury z tytułu powszechnego wieku emerytalnego. W tym celu musi Pan złożyć wniosek do ZUS, w którym należy zaznaczyć, czy po nabyciu prawa do wcześniejszej emerytury kontynuował pan zatrudnienie. Na Pana wniosek emerytura ustawowa zostanie naliczona. ZUS będzie Panu wypłacał świadczenie w korzystniejszej wysokości.

Marian:

Po przepracowaniu 29 lat przeszedłem na rentę, ale jako rencista cały czas pracowałem. W 2008 roku wszedł przepis, że renciści muszą płacić cała składkę do ZUS. I musiałem zapłacić pełną składkę za 7 miesięcy. Czy składki za te miesiące zostaną mi doliczone do kapitału? Czy stanie się to z urzędu?

Kapitał początkowy ustala się na 1 stycznia 1999r. Natomiast w przypadku ukończenia powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) zostanie Panu doliczony okres opłacania składek do wysokości nowej emerytury. ZUS policzy ją, dodając do kapitału początkowego  kwotę zwaloryzowanych składek emerytalnych, które zgromadziła Pan na indywidualnym koncie w ZUS po roku 1998.

Renata:

W 1983 roku z powodu choroby dziecka przeszłam na świadczenie emerytalne, pracowałam jednak na pół etatu. W wieku 55 lat przeszłam na wcześniejszą emeryturę; 207904-1/20/E1. Za kilka miesięcy osiągnę wiek 60 lat. Na jakich zasadach będzie obliczane moje świadczenie do osiągnięciu 60 lat? Czy mogę wystąpić o jego przeliczenie w nowym systemie?

Rocznikowo należy Pani do nowego systemu emerytalnego. W związku z ukończeniem podstawowego wieku emerytalnego ma Pani prawo do emerytury i może złożyć w ZUS wniosek o nową emeryturę. ZUS policzy ją, dodając do kapitału początkowego kwotę zwaloryzowanych składek emerytalnych, które zgromadziła Pani na swoim indywidualnym koncie w ZUS po roku 1998. Następnie sprawdzimy, czy tak policzona emerytura okaże się wyższa niż ta, którą pobiera Pani obecnie. ZUS będzie wypłacał świadczenie, które okaże się wyższe.

Elżbieta:

Słyszałam ze kobiety, które w latach 80 -90 rodziły dzieci i przechodziły na urlop macierzyński, maja świadczenie naliczane według mniej korzystnych zasad ( nie liczono im pełnych lat pracy). Ja miałam w ten sposób przeliczone trzy lata. Czy mogę teraz wystąpić o ponowne przeliczenie emerytury z uwzględnieniem tych miesięcy , które poprzednio zostały pominięte?

Świadczenia przyznawane do 15 listopada 1991 roku były ustalane według innych zasad niż obecnie, tzn. wysokość świadczenia ustalana była z uwzględnieniem pełnych lat pracy. Chodzi Pani prawdopodobnie o zasady ustalania kapitału początkowego, a nie świadczeń emerytalno-rentowych. W początkowym okresie przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego uwzględniało się okresy urlopów wychowawczych jako okresy nieskładkowe, których wielkość ograniczano do 1/3 okresów składkowych. Obecnie istnieje zasada, że przy ustalaniu wysokości kapitał okresów wychowywania dzieci nie ogranicza się do 1/3 okresów składkowych. Może więc Pani wystąpić wnioskiem o przeliczenie kapitału. Jeżeli nie zrobi tego Pani obecnie zostanie on przeliczony w momencie przyznawania emerytury.

Robert:

Nie rozumiem w jaki sposób z mojej emerytury potrącana jest składka zdrowotna. Chciałbym dowiedzieć się jak to jest obliczane.

Podstawa wyliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne dla emerytów i rencistów jest kwota emerytury i renty z wyłączeniem dodatków, zasiłków, świadczeń pieniężnych i ryczałtu energetycznego, ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz deputatu węglowego. Kwoty potrąceń na ubezpieczenie zdrowotne zostały określone w przepisach ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Początkowo składka wynosiła 7,75 % i w całości podlegała odliczeniu od podatku dochodowego. Od 2003 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne zaczęła wzrastać od 1 stycznia każdego roku o 0,25 %. Obecnie składka zdrowotna wynosi 9 % i zgodnie z obowiązującymi przepisami jest to jej ostateczna wysokość. Część składki w wysokości 7,75 % potrącana jest na podatek, a 1,25 % ze świadczenia.

Piotr:

W tym roku skończyłem studia i chciałbym otworzyć własną firmę. Czy będę musiał zgłosić się do ubezpieczeń w ZUS-ie i płacić jakieś składki.

Rozpoczynając działalność gospodarczą, po zgłoszeniu w organie ewidencyjnym będzie Pan musiał zgłosić się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenia należy dokonać na druku ZUS ZUA w ciągu siedmiu dni od dnia rozpoczęcia działalności. Do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni będzie Pan musiał płacić składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Jan:

Czy w czasie pobierania zasiłku opiekuńczego pracodawca i ZUS mogą mnie kontrolować?

Tak. Osoby przebywające na zasiłku opiekuńczym podlegają kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Zarówno pracodawca jak i ZUS mogą sprawdzić czy osoba pobierająca zasiłek opiekuńczy prawidłowo wykorzystuje czas zwolnienia z pracy. W trakcie kontroli ustalają też czy nie ma innych członków rodziny mogących zaopiekować się dzieckiem lub chorym członkiem rodziny ( nie dotyczy to sprawowania opieki nad chorym dzieckiem do lat 2)

Adam:

Jestem uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie pracuję. Zasadniczo moje wynagrodzenie nie przekracza dopuszczalnych limitów, jednak we wrześniu br. Zarobiłem więcej niż 70 % przeciętnego wynagrodzenia. Czy to oznacza, że ZUS zmniejszy wysokość przysługującego mi świadczenia.

ZUS wypłaca emerytury i renty w pełnej należnej kwocie, zmniejsza ich wysokość lub zawiesza wypłatę w oparciu o złożone przez świadczeniobiorców oświadczenia. Jeżeli zatem złożył Pan oświadczenie o wysokości uzyskiwanego przychodu, z którego wynika, iż przychód ten będzie osiągany w kwocie nieprzekraczającej 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, organ rentowy będzie wypłacał rentę w pełnej kwocie, nawet jeżeli w którymś z miesięcy nastąpiło jego przekroczenie. Tak będzie do czasu w którym zainteresowany zmieni treść oświadczenia. Ostateczne rozliczenie uzyskanych przychodów następuje po zakończeniu roku kalendarzowego. Rozliczenie może być dokonane w skali miesięcznej lub rocznej, w zależności który sposób jest korzystniejszy. Jeżeli łączny dochód w skali roku nie przekroczy 70 %przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, to renta będzie przysługiwać w pełnej wysokości.

Beata:

Mam rentę z tytułu niezdolności do pracy. Dorabiam, pracuje na pół etatu. Moja umowa wygasa z końcem listopada. Tydzień wcześniej zachorowałam i jeszcze nie wyzdrowiałam. Czy ZUS wypłaci mi zasiłek chorobowy za grudzień?

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje osobie, która pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. ZUS nie może wiec wypłacić zasiłku chorobowego za czas, gdy jest Pani uprawniona do renty.

Zenon:

Do 11 listopada pobierałem rentę, skończyłem 65 lat i nie wiem co dalej. Nie wiem czy jestem nadal rencistą czy emerytem. Nie dostałem żadnej legitymacji, nie mam z czym iść do lekarza. Czy mam się zgłosić do ZUS, czy dostane legitymacje pocztą ze świadczeniem?

Z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego nabywa Pan prawa do emerytury z urzędu. W następnym miesiącu po ukończeniu wieku emerytalnego otrzyma Pan Przesyłka pocztową decyzję przyznająca emeryturę i legitymacje emeryta.

GRAŻYNA:

W maju 2012 roku ukończę 55 lat. Do końca 1998 roku przepracowałam ponad 15 lat w warunkach szczególnych. Czy w maju 2012 roku będę mieć przywilej odejścia na emeryturę z uwagi na warunki szczególne? Czy w ZUS-ie w Rzeszowie mogę sprawdzić poprawność wystawionego „Świadectwa pracy w warunkach szczególnych"?

Prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach może być ustalone na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów. Pełna ocena prawidłowości wystawionego świadectwa pracy w szczególnych warunkach może zostać dokonana w świetle pełnej dokumentacji złożonej przy wniosku o emeryturę. W przypadku braku kompletu dokumentów, oceny dokonuje się tylko pod względem formalnym, tzn. czy są wszystkie wymagane pieczęci, podpisy, prawidłowość podstawy prawnej, nazwy stanowiska czy innych braków formalnych.

JANINA:

Mam 71 lat i wiele schorzeń, które uniemożliwiają mi poruszanie się. W związku z tym wystąpiłam o przyznanie mi dodatku pielęgnacyjnego. Lekarze orzecznicy odrzucili mi już dwa wnioski. Za pośrednictwem ZUS złożyłam odwołanie do sądu pracy. Minęło już 7 tygodni i nie mam żadnej odpowiedzi. Ile jeszcze mam czekać?

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej dla osób, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo ukończyły wiek 75 lat.

Dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzającego całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji. Dla osób, które ukończyły 75 lat dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest przez organ rentowy z urzędu. Osoba, która ubiega się o datek pielęgnacyjny powinna udowodnić, że ze względu na stan jej zdrowia musi się nią opiekować inna osoba (opieka ta polega także na pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych).

Jeżeli organ rentowy we własnym zakresie nie uwzględni odwołania, wówczas odwołanie wraz z aktami sprawy i stanowiskiem organu jest kierowane do sądu. Dalsze terminy załatwiania sprawy są już terminami postępowania sądowego i ZUS nie ma na mnie wpływu.

ZYGMUNT:

26 listopada zmarła moja żona, która był emerytką. Pogrzebem zajęła się nasza córka, która otrzymała z ZUS zasiłek pogrzebowy. Ja nie poniosłem żadnych kosztów pogrzebu i Zakład odmówił mi wypłaty zasiłku. Czy słusznie?

Zasiłek pogrzebowy jest wypłacany w razie śmierci. m. in. osoby pobierającej emeryturę lub rentę, jednak przysługuje tylko i wyłącznie osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Jeżeli nie poniósł Pan choćby częściowych kosztów pogrzebu męża, zasiłek pogrzebowy nie przysługuje Panu.

Świadczenie to może być wypłacone więcej niż jednej osobie, ale tylko wówczas, gdy koszty pogrzebu zostały poniesione przez każdą z tych osób. W takim przypadku jednak świadczenie jest dzielone między te osoby proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

EDWARD:

Zachorowałem 24 października. 25 października lekarz wystawił mi zwolnienie od 24 października do 10 listopada 2011r. Zwolnienie lekarskie dostarczyłem do zakładu dopiero 2 listopada. Zostałem poinformowany, że w związku z tym, że dostarczyłem zwolnienie po upływie 7 dni, będę miał obniżony zasiłek chorobowy.

Zwolnienie lekarskie ubezpieczonego powinno być dostarczone do płatnika składek lub zasiłku nie później niż w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania. Za datę otrzymania zaświadczenia przyjmuje się datę jego wystawienia, chyba, że ubezpieczony udowodni, iż otrzymał je w terminie późniejszym. Ponadto przy obliczeniu terminu 7 dni nie uwzględnia się dnia, w którym ubezpieczony otrzymał zaświadczenie lekarskie. Niedochowanie tego obowiązku skutkuje obniżeniem o 25% wysokości zasiłku przysługującego za okres od 8 dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy niedostarczenie zaświadczenia w wyznaczonym terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. W przypadku, gdy siódmy dzień, w którym należy dostarczyć zwolnienie, przypada na dzień wolny od pracy, ostatnim dniem tego terminu jest pierwszy dzień roboczy przypadający po tym dniu.

Z pytania wynika, że Pana zwolnienie lekarskie wystawione zostało 25 października br. Siódmy dzień od daty jego otrzymania przypadał na 1 listopada br., a więc na dzień ustawowo wolny od pracy (Wszystkich Świętych). Dlatego ostatnim dniem jego terminowego dostarczenia był pierwszy dzień roboczy przypadający po tym dniu, tj. środa 2 listopada br. W związku z tym, że dochował Pan terminu, brak podstaw do zastosowania 25 %-owej sankcji.

JANUSZ:

W przyszłym roku mama kończy 60 lat. Od 3 lat pobiera emeryturę z KRUS. Ma 13 lat składkowych w ZUS oraz 22 lata składkowe w KRUS. Czy mamie należeć się będzie świadczenie z ZUS? Zakłady pracy już nie istnieją, a większość dokumentów zniszczono. Jak wobec tego ZUS wyliczy składki? Czy mama powinna złożyć wniosek o wyliczenie kapitału początkowego?

ZUS ustala kapitał początkowy na podstawie dokumentów złożonych przez wnioskodawcę. Ustali więc jego wysokość na podstawie tych dokumentów o okresach zatrudnienia i wysokości zarobków, które dostarczy Pana mama. ZUS może samodzielnie potwierdzić tylko te zarobki, które ubezpieczony osiągał jako pracownik nieuspołecznionego zakładu pracy (a od stycznia 1990 r. jako pracownik zakładu zatrudniającego nie więcej niż 20 osób). W takich zakładach pracy składki były rozliczane za każdego pracownika osobno i dzięki temu ZUS ma o nich informacje. W pozostałych przypadkach pozostaje poszukiwanie dokumentów u następców prawnych byłych pracodawców lub w archiwach państwowych oraz prywatnych. Podpowiedzi, w których archiwach szukać dokumentów można znaleźć w „Bazie zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy" na stronie www.zus.pl. Pana mama może złożyć wniosek o ustalenie kapitału początkowego już teraz, ważne by dołączyła do niego dokumenty potwierdzające zarobki i okresy zatrudnienia. Jeśli nie zrobi tego teraz, może to zrobić łącznie z wnioskiem o emeryturę. Prawo do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. nie jest uzależnione od długości okresów składkowych i nieskładkowych.

ZOFIA:

Urodziłam się w 1949 r. i jestem na wcześniejszej emeryturze. Złożyłam wniosek o wyliczenie kapitału początkowego i mam już decyzję o jego wysokości. Czy będzie mi to do czegoś potrzebne?

Rocznikowo należy Pani do nowego systemu emerytalnego. W związku z ukończeniem podstawowego wieku emerytalnego ma Pani prawo do emerytury i może złożyć w ZUS wniosek o nową emeryturę. ZUS policzy ją, dodając do kapitału początkowego kwotę zwaloryzowanych składek emerytalnych, które zgromadziła Pani na swoim indywidualnym koncie w ZUS po roku 1998 r. Następnie ZUS sprawdzi, czy tak policzona emerytura okaże się wyższa niż ta, którą pobiera Pani obecnie. ZUS będzie wypłacał świadczenie, które okaże się wyższe.

KAZIMIERZ:

Razem z synem pobieramy rentę rodzinną. Czy jeśli podejmę pracę, nie stracimy oboje prawa do renty?

W przypadku, gdy renta rodzinna przysługuje więcej, niż jednej osobie i jedna z tych osób osiąga przychód w kwocie wyższej niż 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (ale nie wyższej niż 130 % tego wynagrodzenia), zmniejszeniu o kwotę przekroczenia podlega część renty przysługująca osobie osiągającej przychód. Natomiast jeśli osiągany przychód przekracza 130 % przeciętnego wynagrodzenia, zawieszeniu podlega część renty rodzinnej dla tej osoby. Wysokość części renty rodzinnej przysługującej pozostałym członkom rodziny nie ulega zmianie.

BERNADETA:

Od 2007 roku jestem na wcześniejszej emeryturze. Poprzednio byłam na rencie z powodu choroby zawodowej. Początkowo otrzymywałam całą emeryturę i pół renty, później tylko emeryturę. W przyszłym roku skończę 60 lat. Czy w związku z tym będę mogła otrzymywać dodatkowo pół renty? Czy muszę sama wystąpić z takim wnioskiem? Poza emeryturą prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą.

Przepisy nie pozwalają ZUS-owi wypłacać połowy renty do emerytury w przypadku, gdy świadczeniobiorca osiąga jakiekolwiek dochody, od których istnieje obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nawet jeśli z opłaty tych składek byłby zwolniony. Czytelniczka nie będzie więc otrzymywać połowy renty tak długo, jak długo będzie osiągać jakikolwiek inny dochód, od którego, według przepisów, trzeba płacić składki.